Bipolaire stoornis ….wat is het eigenlijk?
Iedereen heeft weleens een goede of slechte dag. Bij een bipolaire stoornis gaat het om veel sterkere veranderingen in stemming, energie en gedrag. Iemand kan een periode hebben waarin hij of zij extreem veel energie heeft en bijna niet slaapt. Daarna kan er een periode komen waarin iemand juist heel somber, moe en teruggetrokken is. Tijdens een manische periode kan iemand heel veel energie hebben, snel praten, veel ideeën krijgen en het gevoel hebben dat alles mogelijk is. Er is soms bijna geen behoefte aan slaap. Iemand kan veel plannen maken, veel geld uitgeven, risico’s nemen of dingen doen waar later spijt van komt. Soms wordt iemand ook snel boos of geïrriteerd. Bij een ernstige manie kan iemand het contact met de werkelijkheid verliezen. Hypomanie lijkt op manie, maar is minder heftig. Iemand kan zich energiek, vrolijk en zelfverzekerd voelen en veel ondernemen. Omdat het soms juist voelt alsof iemand eindelijk lekker in zijn vel zit, wordt hypomanie niet altijd herkend. Tijdens een depressieve periode gebeurt vaak het tegenovergestelde. Iemand heeft weinig energie, nergens zin in en trekt zich misschien terug. Dingen die vroeger leuk waren voelen niet meer leuk. Slapen kan moeilijk zijn of iemand slaapt juist heel veel. Ook kunnen negatieve gedachten, schuldgevoelens en een gevoel van waardeloosheid ontstaan. Bij een zware depressie kunnen gedachten aan de dood voorkomen. Er zijn verschillende vormen van bipolariteit. Bij bipolair type I heeft iemand minstens één duidelijke manische periode gehad. Bij bipolair type II zijn er hypomane periodes en depressieve periodes, maar geen volledige manie. Er bestaat ook cyclothymie. Daarbij zijn er langere tijd wisselende stemmingsklachten, maar minder zwaar dan bij type I of II. Bipolariteit betekent niet dat iemand twee persoonlijkheden heeft. Het betekent ook niet dat iemand altijd ziek of instabiel is. Tussen periodes door kan iemand zich gewoon goed voelen, werken, naar school gaan, een relatie hebben en een normaal leven leiden. Waar bipolariteit precies vandaan komt, is niet helemaal bekend. Erfelijke aanleg speelt een rol. Ook stress, slaaptekort, alcohol en drugs kunnen invloed hebben op de klachten. Vooral een regelmatig slaapritme is belangrijk. Bipolaire stoornis is goed te behandelen. Dat kan bijvoorbeeld met medicijnen, gesprekken en begeleiding. Ook helpt het om je eigen signalen te leren herkennen. Bijvoorbeeld: steeds minder slapen, veel meer energie krijgen, sneller praten, extreem veel plannen maken of juist steeds meer terugtrekken. Het belangrijkste is dat je jezelf niet hoeft te schamen. Bipolariteit is geen karakterfout en geen keuze. Het is een psychische aandoening waar je mee kunt leren omgaan. Als je merkt dat je stemming, slaap of gedrag sterk verandert, praat er dan over met iemand die je vertrouwt of met een huisarts of andere professional. Hoe eerder je merkt dat het niet goed gaat, hoe eerder je hulp kunt krijgen.
Je bent niet je diagnose. Bipolariteit kan een deel van je leven zijn, maar het bepaalt niet wie jij bent.